Ράδιο ἈνθοΕυωδίες

Δευτέρα, 11 Φεβρουαρίου 2013

Ἰωάννης Καποδίστριας. Ἀπό τήν ἐκπομπή "Ἡ Μηχανή τοῦ Χρόνου" - ΝΕΤ



Η Μηχανή του χρόνου παρουσιάζει δύο ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τα έργο του μεγάλου πολιτικού και διπλωμάτη, που συγκρούστηκε με τις αυταρχικές υπερδυνάμεις της εποχής και υπερασπίστηκε τα συμφέροντα των υπόδουλων Ελλήνων.

Σε μια εποχή γεμάτη από επαναστάσεις και πολιτειακές ανατροπές, ο Κερκυραίος αριστοκράτης, κατάφερε να οργανώσει με επιτυχία την άμυνα της Λευκάδας, ενάντια στον Αλή Πασά και σύντομα να ανελιχτεί στη θέση του Υπουργού εξωτερικών της Ρωσικής αυτοκρατορίας. Καθοριστικός είναι ο ρόλος του στη δημιουργία του κράτους της Ελβετίας και στη διατήρηση της ειρήνης στην Ευρώπη στις αρχές του 19ου αιώνα.

Η έρευνα ρίχνει φως στη σκληρή σύγκρουσή του, με τον διαβόητο ανθέλληνα καγκελάριο Μέττερνιχ και στη διάσωση της ελληνικής επανάστασης από τους αδίστακτους ηγέτες της Ιεράς Συμμαχίας, που δεν ήθελαν να αλλάξει το στάτους κβο της Ευρώπης.



Για πρώτη φορά παρουσιάζονται άγνωστα ντοκουμέντα για τον μοναδικό και ανεκπλήρωτο έρωτα της ζωής του με την ελληνομολδαβή Ρωξάνδρα Στούρτζα. Μια θυελλώδης σχέση που έμεινε στο παρασκήνιο και σημάδεψε την ζωή του Καποδίστρια.

Το 1803, ο Αλή Πασάς έστρεψε στις στρατιές του στη Λευκάδα. Απέναντί του, βρήκε έναν νεαρό επτανήσιο γιατρό, το Ιωάννη Καποδίστρια, που με τη βοήθεια των οπλαρχηγών του Μοριά και της Ρούμελης, κατάφεραν να τρέψουν σε φυγή τον άπληστο πασά. Οι πολιτικές ικανότητες του Καποδίστρια τράβηξαν την προσοχή των εκπροσώπων της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, που τον κάλεσαν να υπηρετήσει στο διπλωματικό σώμα.

Η δράση του στους Ναπολεόντειους πολέμους ήταν πλούσια και του χάρισε την πρώτη του αποστολή: να αναδιοργανώσει το κράτος της Ελβετίας σε μια ουδέτερη δύναμη στην καρδιά της Ευρώπης. Ο πρέσβης της Ελβετίας Lorenzo Amberg δηλώνει στην εκπομπή, ότι ο Καποδίστριας έθεσε τα θεμέλια της σύγχρονης Ελβετίας, υπερνικώντας τα πολλαπλά εμπόδια, που του έθετε ο πρίγκιπας Κλέμενς φον Μέττερνιχ, ο αυστριακός καγκελάριος που είχε άλλα σχέδια.

Ο Μέττερνιχ και ο Καποδίστριας, ήταν δυο αντίθετες προσωπικότητες με αντιδιαμετρικά οράματα για το μέλλον των λαών. Ο Μέττερνιχ πίστευε στη δύναμη της ισχύος. Ο Καποδίστριας στην αυτοδιάθεση των λαών. Οι συγκρούσεις τους άφησαν εποχή.

Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του Καποδίστρια στη διάσωση της ελληνικής επανάστασης το 1821, στο συνέδριο του Λάυμπαχ. Για άλλη μια φορά ύψωσε το ανάστημά του στον καγκελάριο, που απαιτούσε τη βίαιη κατάπνιξή του ελληνικού ξεσηκωμού με στρατιές των μεγάλων δυνάμεων. Ο Καποδίστριας εκεί πέτυχε το ακατόρθωτο: να εξαιρέσει την επανάσταση από τη μανία της Ιεράς συμμαχίας.

Ο μεγάλος και μοναδικός έρωτας της ζωής του ήταν η ελληνομολδαβή κυρία των τιμών της αυτοκράτειρας της Ρωσίας, Ρωξάνδρα Στούρτζα. Τα πολιτικά συμφέροντα της εποχής καταδίκασαν τον έρωτά τους, αλλά οι επιστολές τους μαρτυρούν μια άγνωστη και συναρπαστική πλευρά του Ιωάννη Καποδίστρια, που ξαφνιάζει.

Στην εκπομπή αποκαλύπτουν τις άγνωστες πτυχές της ζωής και του έργου του Ιωάννη Καποδίστρια οι πανεπιστημιακοί Γιώργος Κοντογιώργης, Λένα Διβάνη, Χριστίνα Κουλούρη, Αρετή Φεργάδη-Τούντα, π. Γεώργιος Μεταλληνός, Χαράλαμπος Μπαμπούνης, ο Πρόεδρος εταιρίας μελέτης έργου Ιωάννη Καποδίστρια Ανδρέας Κούκος, οι ιστορικοί Βασίλης Σπανός, Χαράλαμπος Μηνάογλου και ο Lorenzo Amberg, πρέσβης της Ελβετικής Συνομοσπονδίας στην Ελλάδα.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ: 
«Ο κυβερνήτης που συγκρούστηκε με το "βαθύ κράτος»(Β΄μέρος) "

Η "Μηχανή του χρόνου" στο δεύτερο μέρος της έρευνας, παρουσιάζει την ένδοξη και τραγική πορεία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας και τον αγώνα του να ανασυγκροτήσει ένα κράτος από τα ερείπια της επανάστασης και τους εμφύλιους μεταξύ των ηρώων του '21.

Ο διπλωμάτης που θριάμβευσε στην Ευρώπη, αντιμετώπισε στην πατρίδα του, την πιο δύσκολη αποστολή της ζωής του. Δε δίστασε να συγκρουστεί με τις Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης, που δεν επιθυμούσαν την πλήρη ανεξαρτησία του Ελληνικού κράτους. Η μεγαλύτερη μάχη του όμως, θα δινόταν με τους ίδιους τους συμπατριώτες του και ιδιαίτερα με το πολιτικό κατεστημένο: τους τοπικούς άρχοντες της εποχής, που έως τότε, κινούσαν τα νήματα και διεκδικούσαν μερίδιο στην εξουσία.

Ο Καποδίστριας ως κυβερνήτης, πούλησε όλα τα υπάρχοντα του για να χρηματοδοτήσει το νεοσύστατο κράτος, αρνήθηκε το μισθό του και υποχρέωσε και όλους τους πολιτικούς να κάνουν το ίδιο. Παράλληλα, δημιούργησε ένα συγκεντρωτικό και προσωποπαγές σύστημα διακυβέρνησης. Ανέστειλε το σύνταγμα, κατήργησε την ελευθεροτυπία και διόρισε σε υψηλές θέσεις τα δύο αδέρφια του.

Το τραγικό τέλος του κυβερνήτη βύθισε εκ νέου τη χώρα στο χάος και λίγα χρόνια μετά, οδήγησε στην έλευση του Όθωνα και της «ελέω Θεού» βασιλείας.

Στην εκπομπή αποκαλύπτουν το παρασκήνιο της διακυβέρνησης Ιωάννη Καποδίστρια οι πανεπιστημιακοί: Γιώργος Κοντογιώργης, Λένα Διβάνη, Χριστίνα Κουλούρη, Αρετή Φεργάδη-Τούντα, π. Γεώργιος Μεταλληνός, Χαράλαμπος Μπαμπούνης, ο Πρόεδρος εταιρείας μελέτης έργου Ιωάννη Καποδίστρια Ανδρέας Κούκος, ο προϊστάμενος των ΓΑΚ Αργολίδας Δημήτρης Γεωργόπουλος, οι ιστορικοί: Χρήστος Πιτερός, Βασίλης Σπανός, Χαράλαμπος Μηνάογλου, ο πρόεδρος του πνευματικού ιδρύματος «Ιωάννης Καποδίστριας» Κωνσταντίνος Χελιώτης, ο ταξίαρχος πολεμικής αεροπορίας ε.α. Δημήτρης Κοκκινάκης και ο απόγονος της οικογένειας Μαυρομιχάλη, Γιώργης Μαυρομιχάλης.

Παρουσιαστής: Χρίστος Βασιλόπουλος

Πηγή: Η Μηχανή του Χρόνου